Kwiaty

  • 1-awesome.jpg
  • 2-awesome.jpg
  • 121-awesome.jpg
  • 122-awesome.jpg
  • 123-awesome.jpg
  • 1870-awesome.jpg
  • 2326-awesome.jpg
  • 2809.jpg
  • 3067-awesome.jpg
  • 4496-awesome.jpg
  • 6332-awesome.jpg
  • 6333-awesome.jpg
  • 6336-awesome.jpg
  • 6337-awesome.jpg
  • 6338-awesome.jpg
  • 6340-awesome.jpg
  • 11046-awesome.jpg
  • 11048-awesome.jpg

Wiciokrzewy - uprawa w ogrodzie

Wiciokrzewy (Lonicera), czasem określane też jako suchodrzewy, to jedne z najcenniejszych pnączy ogrodowych. Doskonale wyglądają na wszelkich podporach, na trejażach czy pergolach. Świetnie prezentują się przy ścianach, jak i na altanach ogrodowych. Pnącza te zwarcie porastają płot, tworząc przy tym piękną ścianę zieleni, która dodatkowo wyciszy nasz ogród i ochroni go przed wiatrem.Wiciokrzewy to jedne z najbardziej cenionych pnączy ogrodowych. Szczególnie wspaniale wyglądają w czasie kwitnienia.W naszym klimacie doskonale sprawdza się wiciokrzew pomorski. Na fot. roślina w pełni kwitnienia. Po przekwitnieniu wiciokrzewy są zdobione przez okrągłe owoce, stanowiące przysmak dla ptaków. Wiciokrzewy są najczęściej produkowane w pojemnikach. Takie rośliny można sadzić przez cały sezon, choć najlepiej robić to wczesną wiosną. Do rodzaju Lonicera jest też zaliczana jagoda kamczacka, inaczej zwana suchodrzewem jadalnym, uprawiana głównie amatorsko dla jej jadalnych owoców.

Wiciokrzewy należą do rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Mogą występować jako pnącze, ale także w formie krzewu. Często wprowadza się podział, nazywając formy krzaczste suchodrzewami, a formy pnące - wiciokrzewami.

Stanowisko dla wiciokrzewów

Rośliny te najlepiej rosną i najobficiej kwitną na stanowiskach słonecznych i półcienistych. Poradzą sobie na większości ziem ogrodowych o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego, jednak najlepsze są dla nich gleby gliniaste, żyzne oraz wilgotne. Zaś nie radzą sobie dobrze na terenach ubogich w próchnicę, nadmiernie podsychających lub podmokłych.

Kiedy sadzić wiciokrzewy?

W sklepach i centrach ogrodniczych wiciokrzewy są zazwyczaj dostępne jako rośliny w pojemnikach. Pnącza produkowane w pojemnikach można sadzić przez cały sezon wegetacyjny, warto jednak pamiętać, iż gatunki i odmiany wiciokrzewów o liściach sezonowych najlepiej przyjmują się jesienią (na glebach suchych) oraz wczesną wiosną (na dowolnych glebach), zaś gatunki zimozielone najlepiej sadzić na wiosnę.

Jak kwitną wiciokrzewy?

Wiciokrzewy pięknie kwitną w zależności od odmiany od końca maja do października. Ich kwiaty mają bardzo charakterystyczny wygląd. Są rurkowate z wywiniętymi na zewnątrz wargami. Kwitną w rozmaitych kolorach: biały, żółty, pomarańczowy, czerwony oraz purpurowo-fioletowy oraz przepięknie pachną w wieczornych porach. W okresie od lipca do października wykształcają się u nich owoce, które są pożywieniem dla wielu ptaków.

Wiciokrzewy o barwnych liściach

Rośliny te przeważnie posiadają liśce zielone, ale jest kilka odmian o liściach innej barwy. Takim pnączem jest wiciokrzew japoński(Lonicera japonica) "Aureoreticulata", który ma żółte unerwienie liści. Kwitnie na początku na biało, potem kwiaty zmieniają swą barwę na żółtą. Z kolei ten sam gatunek w odmianie "Purpurea" ma unerwienie liści purpurowe przez okres lata, natomiast jesienią i w zimie całe liście przybierają barwę purpury. Warto także dodać, że ta odmiana tylko częściowo traci liście na zimę, więc można zaliczyć ją do roślin półzimozielonych. Decydując się na uprawę wiciokrzewu japońskiego, trzeba jednak pamiętać, że jest on dość wrażliwy na niskie temperatury i uwzględnić to podczas doboru stanowiska, na którym go posadzimy.

Rozmnażanie wiciokrzewów

Jeżeli tanim kosztem chcemy powiększyć naszą ogrodową kolekcję wiciokrzewów, możemy w bardzo prosty sposób je rozmnożyć. Wystarczy zrobić odkład z rośliny matecznej. Można je także rozmnożyć przez sadzonki ulistnione w okresie od czerwca do lipca.

Cięcie wiciokrzewów

A jak mamy je ciąć? Otóż najważniejsze to przycięcie rośliny młodej, która jest słabo rozkrzewiona. Ścinamy 1/3 długości pędów. Pobudzi to ją do wypuszczenia większej liczby pędów przez co będzie bardziej gęsta. Taki zabieg dobrze jest wykonywać przez 2-3 sezony. Niektóre gatunki wiciokrzewów, jak wiciokrzew przewiercień, kwitną na pędach zeszłorocznych, trzeba wówczas pamiętać, że po uformowaniu rośliny jej cięcie ograniczać się będzie do usuwania jedynie słabych i uszkodzonych pędów. Natomiast gatunki kwitnące na pędach tegorocznych, jak wiciokrzew japoński, tniemy mocno wczesną wiosną.

Co robić gdy wiciokrzew ogołaca się od dołu?

Okazy, które rosną już kilka lat mogą się ogałacać od dołu. Wtedy należy przeprowadzić cięcie odmładzające, które polega na usunięciu tuż nad ziemią najstarszych pędów.

Choroby i szkodniki wiciokrzewów oraz odmiany odporne

W uprawie tych roślin największym problemem mogą stać się mszyce, które atakują u rośliny przeważnie najmłodsze pędy, pąki kwiatowe i liście. Atakują one na początku sezonu już w maju, pnącza są wtedy bardzo mało atrakcyjne oraz mają mało kwiatów. Szkodników najszybciej możemy się pozbyć stosując środek chemiczny (np. Decis 2.5 EC, Decis 0.15 EW, Pirimor 500 WG lub inny polecany na mszyce). Jeżeli unikamy stosowania chemii w ogrodzie, warto sięgnąć po Agricolle - bezpieczny dla środowiska środek opraty na składnikach naturalnych, który bardzo dobrze radzi sobie z mszycami na wiciokrzewach. Najintensywniej atakowane przez mszyce są rośliny posadzone w pełnym słońcu, więc warto dla wiciokrzewów wybierać miejsca nieco zacienione, przez co nie będą tak narażone na ataki mszyc.

Do odmian rzadko atakowanych przez mszyce można zaliczyć wiciokrzew zaostrzony (Lonicera acuminata), który jest pnączem zimozielonym. Najlepszym miejscem w ogrodzie będzie dla niego takie, które jest półcieniste, gdyż w pełnym słońcu może możę przemarzać w czasie ostrych zim. Preferuje także stanowisko osłonięte od bardzo silnych wiatrów. Ten wiciokrzew tniemy na początku wiosny ponieważ kwitnie na pędach tegorocznych.

Kolejny gatunek, który jest rzadziej atakowany przez mszyce to wiciokrzew Henryiego (Lonicera Henryi), który także jest pnączem zimozielonym. Ma przepiękne ciemnopurpurowo-fioletowe kwiaty. Wymagania ma takie same jak wiciokrzew zaostrzony. Warto także do tej grupy dodać wiciokrzew japoński (Lonicera japonica).

Uciążliwy w uprawie może okazać się również mączniak prawdziwy, który także często atakuje wiciokrzewy. W przypadku porażenia tą chorobą na liściach powstaje biało-szary mączysty nalot. Pojawia się często na roślinach rosnących w półcieniu gdzie nie ma przewiewu. Do jego zwalczania należy zastosować środki grzybobójcze (np. Topsin M 500 SC lub inne polecane).

Gatunki najmniej wrażliwe na mączniaka to wiciokrzew Browna (Lonicera brownii), którego jedną z najpopularniejszych odmian jest "Dropmore Scarlet". Posiada ona czerwone kwiaty i, co warto zaznaczyć, jest wyjątkowo mrozoodporna. Takżewiciokrzew Heckrotta (Lonicera heckrottii) oraz wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum) są mało wrażliwe na mączniaka. Bardzo cenną odmianą wiciokrzewu pomorskiego jest "Graham Thomas", który ma silnie pachnące kwiaty kremowo-żółte oraz czerwone owoce. Jest także wystarczająco mrozoodporny. Warto także wymienić odmianę "Serotina" posiadającą czerwono-fioletowe na zewnątrz i kremowe w środku kwiaty, które również bardzo intensywnie pachną. Odmiana również jest wystarczająco mrozoodporna.

Wiciokrzewy mogą też chorować na zamieranie liści oraz plamistość liści. Do zwalczania obu tych przypadłości przydatne będą preparaty: Discus 500 WG, Domark 100 EC, Score 250 EC. Lista preparatów jest oczywiście dłuższa ale te trzy nadają się do zwalczania zarówno plamistości jak i zamierania liści.

Nie tylko dla ozdoby

Owoce większości wiciokrzewów, uprawianych w celach ozdobnych, nie są jadalne (zazwyczaj lekko trujące). Dlatego pod żadnym pozorem nie próbujmy ich spożywać. Warto jednak dodać, że do rodzaju wiciokrzew (Lonicera) jest też zaliczana jagoda kamczacka, zwana też suchodrzewem jadalnym (Lonicera caerulea, syn. Lonicera kamtschatica), uprawiana dla jej jadalnych owoców. Jej owoce są podłużne, fioletowo-niebieskie, w smaku słodko-kwaśne. Mogą być spożywane na surowo lub używane na przetwory. Uprawiana jest głównie amatorsko, a na działkach i w ogrodach przydomowych sadzi się najczęściej odmiany "Czelabinka" i "Siniglaska". Obie są wysoce odporne na mrozy i suszę, dlatego dobrze sobie radzą nawet w ogrodach nieco zaniedbanych. Lepiej owocują w obecności zapylacza, czyli warto mieć w ogrodzie obie w/w odmiany.

Katarzyna Bańcerowska

Opracowano na podstawie: Szczepan Marczyński, Clematis i inne pnącza ogrodowe, Multico Oficyna Wydawnicza, 2008, str. 186-194; Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 383 - 386 oraz G. Łabanowski, G. Soika, L. Orlikowski, A. Wojdyła, Pielęgnacja roślin ogrodowych - choroby i szkodniki, Multico, W-wa 2001, s. 160-161. Fot. Katarzyna Bańcerowska (prawa autorskie zastrzeżone), archiwum własne oraz Daniel Fuchs (owoce wiciokrzewu), fotografia dostęna jako własność publiczna, źródło: Wikimedia Commons.

Wiciokrzew pomorski – sekrety uprawy, polecane odmiany

Wiciokrzew pomorski - kwiatyWiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum) to bujnie rosnące pnącze o sezonowych liściach. Zakwita w pierwszej połowie lata, a jego kwiaty wydzielają słodki zapach. Warty polecenia do uprawy w ogrodach przydomowych i działkowych, gdyż ma stosunkowo niewielkie wymagania glebowe, dobrze radzi sobie zarówno w słońcu jak i półcieniu oraz doskonale wspina się po ogrodzeniach i płotach.

Wiciokrzew pomorski spotykany jest gównie w dwóch odmianach. Pierwsza z nich to ‚Graham Thomas’. Jest to odmiana bardzo obficie i długo kwitnąca, już od maja aż do końca lata (wrzesień). Kwiaty rurkowate, beżowo- żółte, o bardzo intensywnym i przyjemnym zapachu. Po kwiatach pojawiają się kuliste, pomarańczowoczerwone jagody. Rosnąć przy płotach lub parkanach, dorasta zazwyczaj do około 4 m wysokości, a roczne przyrosty sięgają ponad 1 m.


Wiciokrzew pomorski ‚Serotina’ ma bardzo ładne i pachnące kwiaty. Kwitnie długo i obficie.

Druga odmiana wiciokrzewu pomorskiego, którą gorąco polecam, to ‚Serotina’. Zakwita nieco później, bo od czerwca ale za to kwiaty potrafią się utrzymać jeszcze do początku jesieni. Wydaje kwiaty rurkowate, na zewnątrz czerwone lub purpurowe, a wewnątrz jaśniejsze, aż do kremowych. Również wyraźnie pachną. Szarawozielone liście tej odmiany ładnie komponują się z jesiennymi, czerwonymi jagodami, przez co po przekwitnięciu krzew nadal prezentuje się bardzo atrakcyjnie. 

Wiciokrzew pomorski - owoce

Po przekwitnieniu krzew zdobią czerwone, kuliste owoce, będące przysmakiem dla ptaków.

Obie w/w odmiany mogą rosnąć zarówno w słońcu jak i półcieniu, choć polecam raczej stanowisko choć lekko półcieniste. Są wówczas rzadziej obsiadane przez mszyce, a pąki kwiatowe nie będą uszkadzane przez wiosenne przymrozki. Z drugiej jednak strony rośliny te obficiej kwitną w pełnym słońcu. Idealnym rozwiązaniem jest zapewnienie nieco cienia u podnóży roślin i dużo słońca dla górnych pędów.

Idealna dla nich gleba powinna być próchnicza, wilgotna i jednocześnie przepuszczalna, o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego. Krzewy poradzą sobie jednak na każdej przeciętnej glebie, byle niezbyt suchej lub kwaśnej.

Termin sadzenia nie ma większego znaczenia, gdyż wiciokrzewy są oferowane jako rośliny w pojemnikach, a zatem z dobrze ukształtowanymi korzeniami, których nie uszkodzimy podczas przesadzania. Najlepiej jednak rośliny przyjmą się gdy posadzimy je wczesną wiosną. Jesienny termin może okazać się lepszy, jeżeli w ogrodzie glebę mamy dość suchą i przy sadzeniu wiosennym roślinom groziło by przesuszenie. Jeżeli posadzimy je na wiosnę, pamiętajmy o regularnym nawadnianiu. Lekkie gleby warto przed sadzeniem wymieszać z proszkiem magazynującym wodę, najczęściej sprzedawanym pod nazwą HydroŻel lub AgroŻel, a glebę pod krzewami warto wyściółkować.

Niemal każdy posiadacz wiciokrzewów będzie musiał zmierzyć się z mszycami, które bardzo chętnie obsiadają te rośliny. Gatunkiem mszycy szczególnie lubującej się w wiciokrzewach jest mszyca wiciokrzewowo-pasternakowa. Już na początku wiosny od spodu liści tworzą się kolonie larw i bezskrzydłych samic, a szczególnych zniszczeń na wiciokrzewach mszyca ta dokonuje w okresie tworzenia się kwiatostanów. Gdy na rośłinach pojawią się mszyce można wykorzystać mszycobójcze środki ochrony roślin, takie jak Decis 2.5 EC czy Pirimor 500 WG ale osobiście polecam sięgnąć po nieszkodliwy dla środowiska, oparty na substancjach naturalnych preparat Agricolle, dostępny w postaci proszku do przygotowania roztworu lub jako gotowy do użycia spray. Zapobiegliwi mogą odstraszać mszyce za pomocą mydła potasowego o zapachu czosnku lub za pomocą samodzielnie przygotowanych preparatów roślinnych.

Na liściach wiciokrzewów mogą też pojawić się choroby o podłożu grzybowym. Mączniak prawdziwy objawia się puszystym, biało-szarym nalotem, który może obejmować całą blaszkę liściową. Przy suchej i bardzo ciepłej pogodzie, nalot nieraz sam zanika, a w jego miejscu pojawiają się brązowe plamy. Rozwojowi choroby sprzyja wilgotna, deszczowa pogoda. Aby zapobiegać rozwojowi mączniaka warto unikać nadmiernego zagęszczenia pędów oraz nie zraszać podczas podlewania liści, podlewać tylko glebę pod roślinami. Po zauważeniu pierwszych objawów choroby, porażone pędy trzeba wyciąć i spalić.

Na wiciokrzewie pomorskim może też pojawić się plamistość liści objawiająca się powstawaniem na liściach pojedynczych, ciemnobrązowych, okrągłych lub owalnych plam. Z czasem środek plam może jaśnieć, a na ich brzegach tworzy się ciemniejsza obwódka. Liście mogą żółknąć i zasychać. Podobnie jak w przypadku mączniaka, po zauważeniu pierwszych plam, wytnijmy porażone liście i fragmenty pędów oraz unikajmy zraszania całych roślin.

Spośród fungicydów, nadających się do zwalczania w/w chorób polecam użycie jednego z trzech, którymi można zwalczać zarówno mączniaka jak i plamistość. Są to środki: Discus 500 WG, Domark 100 EC, Score 250 EC, przy czym ten ostatni jest mi najbardziej znany jako dostępny w małych opakowaniach, do zastosowań w uprawie amatorskiej. Wykonuje się przynajmniej 2 opryski w odstępie 10-14 dni.

Wiciokrzew pomorski - mlode-pedy

Młode pędy wiciokrzewu przybierają barwę purpurową.

Wiciokrzew pomorski - starsze-pedy

Z czasem pędy drewnieją. Na młodszych kora jest gładka, a na starszych włóknista. Na fot. pędy wiciokrzewu pomorskiego, okręcone wokół gałęzi brzozy.